مسئلة درد و رنج حیوانات در اندیشة متکلمان مسلمان

ضمیمهاندازه
8.pdf642.67 کیلو بایت

* محمد ملائی/ دانشجوي دكتري رشته دین پژوهی دانشگاه ادیان و مذاهب     m.mollaey68@gmail.com
سید محمود موسوی/ دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام     smmusawi@gmail.com 
دريافت: 17/05/1399 ـ پذيرش: 24/09/1399
چکيده
واقعیت درد و رنج حیوانات در صحنة طبیعت، زمینه‌ساز شبهه‌ای ذیل مسئله «شر» شده که ملحدان آن‌ را شاهدی بر وجود شرور گزاف می‌دانند‌ که با وجود خداوند، یا اوصاف او ناسازگاری دارد. حل این ناسازگاری همواره برای خداباوران مورد توجه بوده است؛ اما متکلمان اسلامی به سبب تأکید بر توحید و انتساب اوصاف مطلق «علم»، «قدرت» و «خیرخواهی محض» برای خداوند با مشکل جدی‌تری مواجهند. با تفحصی کتابخانه‌ای ملاحظه‌ می‌شود که سیر تاریخی پاسخ‌گویی به این مسئله در عبارات متکلمان اسلامی بسیار متفاوت است. از انکار حشر حیوانات و قائل شدن به تناسخ یا بی‌اهمیت خواندن سرنوشت آنها برای خداوند گرفته تا اعتقاد به حشر و اختلاف در مکلف‌ یا غیرمکلف بودن آنها، در این مجموعه دیده می‌شود. طبق بیان علامه طباطبائی در المیزان، به نظر می‌رسد كه حیوانات، هرچند در سطحی ضعیف‌تر، مُدرک، مختار و مکلف‌اند و آلام آنها با عوض‌دهی در معاد و پرورش روح توجیه می‌شود.
کلیدواژه‌ها: درد و رنج حیوانات، صفات خداوند، عوض و انتصاف، حشر حیوانات، متکلمان اسلامي.
 


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
25
شماره صفحه: 
127